ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΠΟΥ ΠΑΙΖΟΥΜΕ

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε τέσσερις βασικές ανάγκες: Για αξία, ασφάλεια, ελευθερία και απόλαυση. Για να τις ικανοποιήσουμε, υιοθετούμε τέσσερα κύρια μοτίβα συμπεριφοράς, τέσσερις δηλαδή ρόλους, στις σχέσεις μας. Ας δούμε ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους.

Ο τρομοκράτης: Χρησιμοποιεί τον φόβο και την απειλή, για να πετύχει τον σκοπό του. Με την απειλή δημιουργεί φόβο στους άλλους, έτσι ώστε και να μην του ζητάνε τίποτε και να μην αρνούνται να κάνουν κάτι, όταν τους το ζητάει. Δηλαδή… με ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια!

Ο ανακριτής: Κρίνει συνεχώς. Πόσοι δεν έχουμε ακούσει τις φράσεις: «Γιατί το κάνεις έτσι; Δεν έχεις δίκιο. Πάλι λάθος κάνεις. Σ’ τα έλεγα εγώ…» Το αποτέλεσμα είναι ο κρινόμενος να μπαίνει σε θέση άμυνας και να απολογείται, αφού λόγω της κριτικής αρχίζει να αμφιβάλλει για την αξία και την ικανότητά του, κι έτσι τον έχουμε του χεριού μας.

Το θύμα: Εκείνος που λειτουργεί από αυτόν τον ρόλο, «υποδύεται» τον αδικημένο, λυπάται τον εαυτό του και ενεργεί μέσα από το παράπονο, παίζοντας τον αδύναμο. Τι πετυχαίνει; Να δείχνουμε κατανόηση, να μην έχουμε απαιτήσεις, να τον λυπόμαστε, να μας δημιουργεί ενοχές ότι φταίμε εμείς που δεν είναι καλά, να έλκει την προσοχή, γιατί είναι ο καλός και οι άλλοι οι κακοί που τον αδικούν και, βέβαια, να μην αναλαμβάνει την ευθύνη της πραγματικότητάς του.

Ο απόμακρος: Ασκεί έλεγχο, με τη στέρηση της προσοχής του. Ο άλλος αισθάνεται ακάλυπτος συναισθηματικά και νιώθει την ανάγκη να τον «κυνηγήσει» για να τον προσέξει. Επίσης, «κρατώντας μούτρα», μας δημιουργεί ενοχές, αφού σχηματίζουμε την εντύπωση ότι φταίμε για κάτι και πρέπει να επανορθώσουμε.

Αυτά είναι τα τέσσερα κυριότερα μοτίβα συμπεριφοράς, που χρησιμοποιούμε στον αγώνα μας για δύναμη, ενέργεια, επιβεβαίωση και κυριαρχία, ώστε να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας και να προστατέψουμε τα συμφέροντά μας.