Μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1830, η Αθήνα άρχισε να προσελκύει εύπορους Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι είχαν έρθει να διεκδικήσουν την κληρονομιά τον προγόνων τους. Μεταξύ αυτών και ο Αντώνης Δημήτριος, ένας πλούσιος Έλληνας από την Τεργέστη της Ιταλίας, η οικογένεια του οποίου καταγόταν από την Λήμνο. Αυτός, λοιπόν, επέστρεψε στην Αθήνα το 1842 για να ξεκινήσει δική του επιχείρηση. Αγόρασε ένα οικόπεδο απέναντι από το Ανάκτορο του Βασιλιά Όθωνα και ανέγειρε το πρώτο «Stadtpalais», μια μεγαλοπρεπέστατη έπαυλη, που αντανακλούσε τον εκλεπτυσμένο τρόπο ζωής του Λονδίνου και του Παρισιού. Αυτή η εντυπωσιακή έπαυλη των 90 δωματίων ήταν η πρώτη μορφή του σημερινού ξενοδοχείου.
Φανταστείτε μια Αθήνα μικρή – χωματόδρομοι με πολλή σκόνη το καλοκαίρι, που γίνονταν λασπόδρομοι τον χειμώνα. Μια πόλη που κανείς δεν λογάριαζε στα σοβαρά ως πρωτεύουσα, επειδή οι Έλληνες τότε πίστευαν ότι πραγματική πρωτεύουσα της Ελλάδας θα γινόταν η Κωνσταντινούπολη. Η Αθήνα ήταν μόνο μια προσωρινή στάση καθ’ οδόν προς το Ναύπλιο. Σιγά-σιγά, ωστόσο, χτίστηκαν και άλλα αρχοντικά και η Αθήνα άρχισε να μοιάζει κάπως με μία αληθινή πρωτεύουσα. Ξένος περιηγητής περιέγραψε το μέγαρο Δημητρίου ως «το δεύτερο σε μέγεθος ύστερα από το παλάτι, αλλά ξεπερνώντας το στην πολυτέλεια».
Το 1874 ο ορμώμενος εκ Ρωσίας Στάθης Λάμψας, του οποίου οι πρόγονοι ήταν από τα Καλάβρυτα, ήταν ο μάγειρας του βασιλιά στο παλάτι. Το 1879 γίνεται η γνωριμία του νεαρού τότε Λάμψα με τον Σάββα Κέντρο. Ο τελευταίος ήταν ιδιοκτήτης ενός ξενοδοχείου στην Πλατεία Συντάγματος, της Μεγάλης Βρεταννίας, που από το 1873 είχε μετεγκατασταθεί στο Μέγαρο Δημητρίου. Ο Λάμψας, άρτι αφιχθείς από το Παρίσι, εντυπωσιάζει τον Κέντρο με τις πρωτοποριακές ιδέες του και του προτείνει συνεργασία. Η συνεργασία αποβαίνει κερδοφόρα και το 1885 οι δυο συνέταιροι αποκτούν, έναντι 600.000 δραχμών, την κυριότητα του κτιρίου μέσα στο οποίο λειτουργούσε το ξενοδοχείο. Το 1888, με τον θάνατο του Κέντρου, ο Λάμψας εξαγοράζει το μερίδιο της χήρας του τελευταίου έναντι 300.000 δραχμών και καθίσταται ο μοναδικός ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου. Από εκεί και πέρα η ανάπτυξη είναι ραγδαία.
Το να λειτουργήσεις, ωστόσο, ένα τόσο πολυτελές ξενοδοχείο, όπου βασιλιάδες και αξιωματούχοι θα αισθάνονταν άνετα σε μια πόλη όπως η Αθήνα εκείνης της εποχής, με τα κοτόπουλα να τρέχουν ελεύθερα στους δρόμους και την έλλειψη νερού σύνηθες φαινόμενο, ήταν ένα δύσκολο έργο. Μερικές φορές, οι εργαζόμενοι έπρεπε να φέρουν το νερό σε τενεκέδες και, παρά το ότι το ξενοδοχείο θεωρείτο πολυτελές, ακόμη και για τα ευρωπαϊκά πρότυπα, υπήρχαν μόνο δύο μπάνια για ογδόντα κρεβάτια! Το 1888, μετά τον θάνατο του Κέντρου, ο Λάμψας ηλεκτροδότησε το ξενοδοχείο όταν η Αθήνα πήρε την πρώτη γεννήτρια.
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το ξενοδοχείο στέγασε το αρχηγείο του Τρίτου Ράιχ – ο Hitler και ο Rommel διέμεναν εκεί την παραμονή της εισβολής στη Σοβιετική Ένωση. Στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η αναταραχή συνεχίστηκε με το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου μεταξύ των αντιστασιακών κομμουνιστών και του Ελληνικού Στρατού. Το ΕΑΜ είχε τοποθετήσει βόμβες στο ξενοδοχείο, το 1944, με σκοπό την δολοφονία του Winston Churchill, πράγμα το οποίο μία βρετανική περίπολος κατόρθωσε να αποτρέψει. Κατόπιν, το Μεγάλη Βρεταννία στέγασε πλήθος προσφύγων επί χρόνια, ενώ φιλοξένησε τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των Γεωργίου Παπανδρέου και Winston Churchill.
Διάσημοι, εστεμμένοι, πολιτικοί ηγέτες, προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών έχουν φιλοξενηθεί στο πολυβραβευμένο 5 αστέρων ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία. Μετρήστε μερικούς: Jimmy Carter, Jacques Delors, Yasser Arafat, Indira Gandhi, Umberto Eco, Sir Laurence Olivier, Jeanne Moreau, Elizabeth Taylor, David Bowie, Sting, Alain Delon, αλλά και Βαγγέλης Παπαθανασίου, Οδυσσέας Ελύτης, Μάνος Χατζιδάκις, Μαρία Κάλλας, είναι μόνο μερικές από τις εξέχουσες προσωπικότητες που έχουν διαμείνει στο ξενοδοχείο. Η λίστα τελειωμό δεν έχει!
Αναρίθμητα και τα γεγονότα που έχουν λάβει χώρα στις αίθουσες του ξενοδοχείου: Από την διάσκεψη κορυφής της ΕΟΚ το 1982, μέχρι δεξιώσεις και γάμους που άφησαν εποχή, επιδείξεις μόδας, εκθέσεις, ακόμα και μυστικές συναντήσεις που καθόρισαν ιστορικές εξελίξεις έχουν πραγματοποιηθεί στους χώρους του!
