Σε δύο μήνες μπαίνουμε στο 2021, μια χρονιά ορόσημο για την Ελλάδα. Θα συμπληρώνονται 200 ολόκληρα χρόνια από τον εθνικό ξεσηκωμό για την απελευθέρωση, για την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους. Η επέτειος αυτή είναι μια αφορμή να αναστοχαστούμε για την πορεία της χώρας προς το μέλλον, φέρνοντας στον νου μας όλα τα θετικά και αρνητικά που σημάδεψαν αυτήν τη μακρόχρονη πορεία μέχρι σήμερα. Δεν αρκεί να κοιτάμε και να νοσταλγούμε ένδοξες στιγμές του παρελθόντος μας. Η Ελλάδα, ο απανταχού Ελληνισμός έχουμε χρέος να δούμε μπροστά, να κοιτάξουμε τολμηρά τις προκλήσεις του μέλλοντος.
Η επέτειος αυτή βρίσκει τη χώρα σε μια δύσκολη συγκυρία, αντιμέτωπη με μια τριπλή πρόκληση.
– Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το δεύτερο κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού. Όσο κι αν φαίνεται μέχρι στιγμής ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ καλύτερο σημείο απ’ ό,τι χώρες όπως το Βέλγιο, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και πολλές άλλες, το δεύτερο κύμα φαίνεται να μας αγγίζει πολύ περισσότερο απ’ ό,τι το πρώτο, το οποίο περάσαμε με άριστα με τον συνδυασμό έγκαιρων πολιτικών αποφάσεων – προτάσεις των επιστημόνων που λαμβάνονταν υπόψη και κοινωνία που συμμορφώθηκε. Η σφοδρότητα, η επιθετικότητα του κύματος σε συνδυασμό με αδυναμίες, δυσκολίες, λάθη χειρισμών, καθυστερήσεις της Κυβέρνησης έφεραν ως αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό κρουσμάτων, την αύξηση θανάτων. Μία ανασφάλεια αιωρείται για το μέλλον αυτό τον δύσκολο Χειμώνα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας να αρχίζει ήδη να δοκιμάζεται.
– Μαζί μ’ αυτό έρχεται σαν τσουνάμι και η οικονομική κρίση λόγω κορωνοϊού. Κλάδοι έχουν πληγεί, επιχειρήσεις έκλεισαν από την περίοδο του πρώτου lock down, η μεγάλη βιομηχανία της χώρας, ο Τουρισμός, δοκιμάστηκε τρομακτικά με ό,τι αυτό σημαίνει για την εικόνα της χώρας μας. Η περιπέτεια όμως συνεχίζεται. Κλάδοι όπως η εστίαση κινδυνεύουν να λυγίσουν, ανάλογα δε με την έκταση της πανδημίας, η ύφεση οδεύει για πάνω από 10% και χιλιάδες εργαζόμενοι βλέπουν μπροστά τους ορατό τον κίνδυνο της ανεργίας. Η ανάγκη να στηριχτεί η οικονομία, οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι είναι αδήριτη.
– Η τουρκική προκλητικότητα και επιθετικότητα απέναντι στη χώρα και την Ευρώπη δημιουργεί κινδύνους για θερμό επεισόδιο, αποσταθεροποίηση στο Αιγαίο και συνολικά στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Οι αξιώσεις της τουρκικής πλευράς και τον Ερντογάν σε ρόλο πειρατή της περιοχής με πολεμική εμπλοκή σε Συρία, Αρμενία, Λίβανο και απαξιωτική στάση απέναντι στην Ε.Ε., ειδικά τη Γαλλία, συνιστούν επικίνδυνο παράγοντα. Ασφαλώς έχει δημιουργηθεί ένας πολύ σημαντικός κλοιός από χώρες που καταγγέλλουν αυτές τις μεθοδεύσεις. Ωστόσο, η πρόταξη άλλων συμφερόντων (π.χ., εξοπλιστικά προγράμματα) από χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία κ.ά., έχει εμποδίσει την επιβολή κυρώσεων που θα κοστίζουν στον Ερντογάν και κύρια σε οικονομικό επίπεδο. Η διεθνής κοινότητα καθυστερεί να κατανοήσει ότι όσα γίνονται στο Αιγαίο δεν αφορούν την Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά συνδέονται με την πρόθεση να καταστεί η Τουρκία περιφερειακή δύναμη με επιθετικές βλέψεις, παραβλέποντας παρεμβάσεις Ε.Ε., Η.Π.Α., και Ρωσίας. Οι κίνδυνοι είναι μπροστά μας.
Μια χώρα που ταλανίστηκε επί δέκα χρόνια με τις μνημονιακές πολιτικές, με τη συρρίκνωση του Α.Ε.Π. κατά 25% με ό,τι αυτό σημαίνει για το μέσο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών και ήθελε, θέλει μια νέα πορεία ανάπτυξης, έχει να αντιμετωπίσει αυτή την τριπλή πρόκληση και όχι μόνο. Μπροστά της έχει το οξύ δημογραφικό πρόβλημα, την ανάγκη να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της εποχής της Κλιματικής Αλλαγής και της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, την ανάγκη να προχωρήσει σε τολμηρές μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία, την Υγεία, την Εργασία, τη Δικαιοσύνη. Η Ελλάδα ουσιαστικά έχει ανάγκη ένα Εθνικό Σχέδιο, ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα στηρίξει μια δυναμική πορεία ανάταξης σε όλα τα επίπεδα.
Μπορούμε να τα καταφέρουμε; Ναι, όλοι μαζί μπορούμε να τα καταφέρουμε. Με σχέδιο, με κοινωνική – πολιτική συνεννόηση, μακριά από διχασμούς και λαϊκισμό, με ενεργοποίηση όλων των δυνάμεων του Ελληνισμού, μπορούμε. Το 2021, διακόσια χρόνια από τον μεγάλο ξεσηκωμό, μπορούμε να τα καταφέρουμε. Να κάνουμε την Ελλάδα ισχυρή, αναπτυσσόμενη, σύγχρονη, με φωνή και κύρος στα διεθνή φόρα. Αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στην Ιστορία μας, απέναντι στη χώρα, τα παιδιά μας.
