Το βράδυ της Τρίτης, οι παίκτες των εθνικών ομάδων της Νορβηγίας και της Γερμανίας βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο του γηπέδου, φορώντας ο καθένας μια μπλούζα που απεικόνιζε ένα γράμμα. Αυτή η ασυνήθιστη κίνηση προκάλεσε την απορία του speaker του αγώνα αλλά και των εκατομμυρίων θεατών που παρακολουθούσαν εκείνη την ώρα το παιχνίδι.
Όταν οι παίκτες παρατάχθηκαν στην ευθεία για να ακουστούν οι εθνικοί ύμνοι, οι απορίες λύθηκαν. Τα γράμματα στις φανέλες των ποδοσφαιριστών σχημάτιζαν την λέξη «Human Rights» (ανθρώπινα δικαιώματα). Όπως αργότερα έγινε γνωστό, στόχος των 22 ποδοσφαιριστών ήταν να στείλουν το δικό τους μήνυμα για τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζονται τα έργα της κατασκευής των εγκαταστάσεων του Μουντιάλ στη χώρα του Κατάρ, που σύμφωνα με τον “Guardian” έχουν ήδη στοιχίσει τη ζωή σε έξι εκατομμύρια εργάτες.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2022 του Κατάρ διεκδικεί κάλλιστα τον τίτλο του πιο «βρώμικου» στη σύγχρονη ιστορία της διοργάνωσης πριν ακόμη διεξαχθεί. Μετά τις καταγγελίες του 2015 για δωροδοκίες δεκάδων στελεχών της FIFA και τις αποκαλύψεις με τους χιλιάδες νεκρούς εργάτες στα έργα κατασκευής των γηπέδων, όχι μόνο δεν έχει αλλάξει τίποτα προς το καλύτερο, αλλά έρχονται και νέα σκάνδαλα στην επιφάνεια.
Καταγγελίες για δωροδοκίες
Σύμφωνα με έγγραφο της Εισαγγελίας των Ηνωμένων Πολιτειών, που δημοσιοποιήθηκε από τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, στελέχη της FIFA δωροδοκήθηκαν για να ψηφίσουν υπέρ των υποψηφιοτήτων τόσο του Μουντιάλ 2018 στη Ρωσία όσο και του Κατάρ 2022. Η υπόθεση έφτασε σε ανώτατο επίπεδο, με το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ να δίνει προς δημοσιότητα την αποκάλυψη των 70 σελίδων, σύμφωνα με την οποία ο Τζακ Βάρνερ, αντιπρόεδρος της FIFA το συγκεκριμένο διάστημα, φέρεται να έλαβε 5 εκατομμύρια δολάρια για να ψηφίσει τη Ρωσία.
Επίσης, κατηγορούνται τρία μέλη της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας στη Νότια Αμερική ότι δωροδοκήθηκαν για να ψηφίσουν το Κατάρ προκειμένου να διοργανώσει του Μουντιάλ του 2022: ο Βραζιλιάνος Ρικάρντο Τεϊσέιρα, ο Νικολά Λεόζ της Παραγουάης και ο Χούλιο Γρονδόνα της Αργεντινής. Μάλιστα, οι Λεόζ και Τεϊσέιρα είχαν κατηγορηθεί και το 2015 για δωροδοκία όσον αφορά την πώληση δικαιωμάτων σε τηλεοπτικούς σταθμούς.
Παράλληλα, το 2018, οι κυριακάτικοι “Times” του Λονδίνου έφεραν στο φως της δημοσιότητας αδιάσειστα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η επιτροπή διεκδίκησης του Μουντιάλ του 2022 του Κατάρ υπονόμευσε τις τρεις άλλες χώρες που ήταν διεκδικήτριες στην τελική επιλογή της FIFA το 2010. Πρόκειται για σειρά ντοκουμέντων που έδωσε στη βρετανική εφημερίδα πηγή που συμμετείχε στην ομάδα διεκδίκησης του Κατάρ. Ντοκουμέντα που ποτέ δεν δόθηκαν στην επιτροπή διερεύνησης καταγγελιών κατά της εν λόγω χώρας την οποία διεξήγαγε η FIFA από το 2010 έως το 2012.
Τα έγγραφα, μάλιστα, αποκάλυπταν πως το Κατάρ ανέθεσε σε αμερικανική εταιρεία δημοσίων σχέσεων και σε πρώην πράκτορες της CIA την εκστρατεία δυσφήμισης των αντιπάλων του, ΗΠΑ, Αυστραλίας και Νότιας Κορέας. Η εκστρατεία είχε μία και μοναδική αποστολή: να πείσει την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου πως η κοινή γνώμη των κατοίκων των τριών χωρών ήταν εναντίον της διοργάνωσης, λόγω του υψηλού κόστους κατασκευής γηπέδων και άλλων έργων υποδομής.
Εργάτες – δούλοι
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα που δημοσιοποίησε ο “Guardian”, περισσότεροι από 6.500 μετανάστες εργάτες έχουν χάσει τη ζωή τους στο Κατάρ, από την ημέρα του Δεκεμβρίου του 2010 που η Ντόχα άκουσε τα νέα περί ανάληψης του Μουντιάλ. Τα δεδομένα από την Ινδία, το Μπαγκλαντές, το Νεπάλ και τη Σρι Λάνκα αποκαλύπτουν ότι υπήρξαν περισσότεροι από 5.927 θάνατοι από το 2011 μέχρι το 2020, ενώ από την πρεσβεία του Πακιστάν έχουν καταγραφεί 824 ακόμα θάνατοι. Ο συνολικός απολογισμός είναι ακόμα πιο μεγάλος, κι αυτό γιατί χώρες όπως οι Φιλιππίνες και η Κένυα, από τις οποίες παρατηρείται μεγάλη μεταναστευτική ροή εργατών προς το Κατάρ, δεν συμπεριλαμβάνονται. Επίσης, στα δεδομένα δεν υπάρχουν καταγραφές από τους τελευταίους μήνες του 2020.
Από τη μέρα που ανέλαβε το πρότζεκτ του Μουντιάλ του 2022, το Κατάρ ξεκίνησε μια τεράστια ανοικοδόμηση. Δεν είναι μόνο τα επτά νέα, υπερσύγχρονα γήπεδα που κατασκευάστηκαν για τις ανάγκες του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά και έργα υποδομής όπως το νέο αεροδρόμιο, οι δρόμοι, ξενοδοχεία, μέσα μαζικής μεταφοράς, ακόμα και μια ολόκληρη νέα πόλη. Τα στατιστικά των νεκρών δεν συνοδεύονται από περιγραφή δουλειάς, ωστόσο, όπως τονίζει ο Νικ ΝακΓκίχαν, επικεφαλής της νομικής ομάδας Fair Square που ασχολείται με τα εργασιακά δικαιώματα στον Κόλπο: «Ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των εργατών που πέθαναν από το 2011 ήταν στη χώρα επειδή το Κατάρ κέρδισε τη φιλοξενία του Παγκοσμίου Κυπέλλου». Ο ένας νεκρός την ημέρα, όπως υπολογιζόταν από τη Διεθνή Συνομοσπονδία Συνδικάτων, έγινε 12 νεκροί την εβδομάδα. Και οι δυσοίωνες προβλέψεις της Συνομοσπονδίας, που υπολόγιζαν 7.000 νεκρούς μέχρι την πρώτη σέντρα, φαίνεται πως έχουν ήδη ξεπεραστεί.
Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι ο παραπάνω σοκαριστικός αριθμός βγαίνει παρά τις ελλείψεις στη διαφάνεια και στην εξαγωγή δεδομένων. Οι χώρες αποστολής των εργατών είναι αρνητικές στο να δώσουν στη δημοσιότητα στατιστικά, πιθανότατα για πολιτικούς λόγους, ενώ συχνά παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις κυβερνητικές υπηρεσίες της ίδιας χώρας. «Υπάρχει πραγματική έλλειψη διαφάνειας σε αυτούς τους θανάτους. Υπάρχει η ανάγκη το Κατάρ να δυναμώσει την υγεία και τα στάνταρ ασφαλείας για τους εργάτες», υποστήριξε η Μέι Ρομάνος, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας. Κατά τις κυβερνητικές αρχές, πάντως, οι θάνατοι οφείλονται σε φυσικά αίτια. Τα αιτήματα για έρευνα σχετικά με τα πολλά καρδιακά επεισόδια και για την αλλαγή του νόμου ώστε να επιτραπούν οι νεκροψίες σε όλες τις περιπτώσεις αιφνίδιων θανάτων, έχουν πέσει σε τοίχο.
Κρύβουν τον κορωνοϊό
Να σημειωθεί πως το Κατάρ φέρεται να δημοσιοποιεί πληροφορίες για περισσότερα από 2.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 4 θανάτους από τον κορωνοϊό, ωστόσο ο διεθνής Τύπος κάνει λόγο για «παραπληροφόρηση» όσον αφορά τον ακριβή αριθμό τόσο των κρουσμάτων όσο και των θανάτων. «Υπάρχει ακόμα πολύς χρόνος για να πάρει κάποιος την απόφαση να μη γίνει αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο, κι όμως δεν έχει υπάρξει ούτε μία τέτοια σκέψη στους ιθύνοντες», έγραφε χαρακτηριστικά χθες ο Σιντ Λόου του ESPN, ενώ δεν υπήρξε το παραμικρό σχόλιο από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Κίνημα των ποδοσφαιριστών κατά του Μουντιάλ
Το παράδειγμα των Γερμανών και Νορβηγών ποδοσφαιριστών αναμένεται να ακολουθήσουν σήμερα οι ποδοσφαιριστές της Ολλανδίας, πριν από τον αγώνα εναντίον της Λετονίας στο Άμστερνταμ, δήλωσε ο αμυντικός Ματέις ντε Λιχτ.
«Το έχουμε συζητήσει εδώ και πολύ καιρό, είναι ένα ευαίσθητο θέμα, αλλά νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο ποια είναι η γνώμη μας. Όλοι έχουν διαβάσει για την κατάσταση (με τους εργαζόμενους) στο Κατάρ, φυσικά, αλλά ξεκινήσαμε να το συζητάμε και να το συζητάμε από τις αυξημένες αναφορές των μέσων ενημέρωσης. Στο τέλος, όλοι πήραμε την απόφαση για τη διαμαρτυρία και όλοι την υποστηρίζουν», είπε ο Ντε Λιχτ.
Οι Ολλανδοί έθεσαν για πρώτη φορά το θέμα την Τρίτη, όταν ο προπονητής Φρανκ ντε Μπουρ έκανε δήλωση σε συνέντευξη Τύπου πριν από το προκριματικό αγώνα της Τετάρτης στην Τουρκία, αναφέροντας ότι αυτός και η ομάδα του ήλπιζαν να αναδείξουν την κατάσταση των μεταναστών εργαζομένων στο Κατάρ και να βοηθήσουν στη βελτίωση των συνθηκών τους.
«Όλοι γνωρίζουν ότι αυτό που συμβαίνει εκεί δεν είναι καλό», δήλωσε ο Ντε Μπουρ, προσθέτοντας όμως ότι «απορρίπτει την ιδέα του μποϊκοτάζ της διοργάνωσης».
