Η εξάρτηση στη νικοτίνη είναι χρόνια νόσος, για την οποία όμως υπάρχει θεραπεία. Αρκεί να αποφασίσει ο καπνιστής ότι θέλει να θεραπευτεί.
Η Ελλάδα έχει μια θλιβερή πρωτιά στην Ευρώπη με ποσοστό καπνιστών που ανέρχεται στο 38% του πληθυσμού, ενώ οι Ελληνίδες είναι όχι μόνον οι πρώτες, αλλά και οι πιο «θεριακλούδες» καπνίστριες στην Ευρώπη.
Η νικοτίνη είναι εθιστική. Μεταβάλλει τη λειτουργία του εγκεφάλου, ώστε να είναι απαραίτητη για τη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων ντοπαμίνης, η οποία είναι νευροδιαβιβαστής στο σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλο.
Οι κυριότερες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία είναι ο καρκίνος, η χρόνια αποφρακτική νόσος, η στεφανιαία νόσος, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η περιφερική αγγειακή νόσος, οι επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, η επιδείνωση υπάρχουσας ασθένειας – π.χ. άσθματος, ελκών, η ανδρική ανικανότητα, ανωμαλίες στην ποιότητα του σπέρματος, πρόωρη εμμηνόπαυση, ρυτίδες προσώπου, απώλεια μαλλιών.
Γιατί οι έφηβοι εθίζονται πιο εύκολα στη νικοτίνη
H εγκεφαλική ωρίμανση δεν έχει ολοκληρωθεί κατά την εφηβεία, άρα και η ανάπτυξη του μετωπιαίου λοβού, που είναι υπεύθυνος για τις λειτουργίες της λογικής και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Οι έφηβοι εθίζονται στη νικοτίνη πιο εύκολα από τους ενήλικες, λόγω του ισχυρότερου αισθήματος επιβράβευσης μέσω της ντοπαμίνης.
Τι γίνεται με το ηλεκτρονικό τσιγάρο;
Οι νέοι μπορεί να θεωρήσουν το ηλεκτρονικό τσιγάρο ελκυστικό, αν θεωρήσουν πως είναι πιο ασφαλές από τα συμβατικά τσιγάρα, και βαθμιαία να χρησιμοποιήσουν τύπους υψηλότερης περιεκτικότητας σε νικοτίνη και στη συνέχεια να προχωρήσουν στο συμβατικό τσιγάρο, αφού η ανοχή τους στην νικοτίνη αυξάνεται. Υπάρχουν γεύσεις όπως κεράσι, ροδάκινο, καραμέλα που αρέσουν στους νέους. Δημιουργείται έτσι στην κοινή γνώμη η αίσθηση πως το κάπνισμα είναι «ακίνδυνο». Αναλύσεις του Οργανισμού Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) έδειξαν πως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να περιέχουν καρκινογόνες ουσίες, όπως νιτροζαμίνες, στοιχεία του καπνού πιθανώς επιβλαβή στον άνθρωπο, όπως η αναβασίνη και η βήτα-νικοτυρίνη, και τοξικά χημικά, όπως η διεθυλενική γλυκόλη, συστατικό που χρησιμοποιείται σε αντιψυκτικά.
Πώς μπορώ να κόψω το κάπνισμα;
Το πιο σημαντικό είναι κάποιος να πάρει την απόφαση και από ’κεί και πέρα μπορεί να βοηθηθεί και με φάρμακα και με συμβουλευτική. Στο Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος στο Παπανικολάου, για παράδειγμα, έρχονται περίπου 200 άτομα τον χρόνο, δυστυχώς όμως αν αποφασίσει να πάρει κανείς φάρμακα θα πρέπει να τα πληρώσει γιατί δεν συνταγογραφούνται.
Δύο μέθοδοι των οποίων η αποτελεσματικότητα διερευνάται στο πλαίσιο ενός προγράμματος που υλοποιείται στη Θεσσαλονίκη είναι η εκπαίδευση του εγκεφάλου για τη διακοπή του καπνίσματος μέσω της νευροανάδρασης, και η χρήση ενός φαρμάκου που μπλοκάρει τους υποδοχείς νικοτίνης στον εγκέφαλο, ώστε να μη δίνουν σήμα έλλειψης νικοτίνης. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν δωρεάν κυρίως νέοι, άνεργοι και πάσχοντες από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ή άσθμα καπνιστές.
