«Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΧΩΜΑ» ΤΗΣ ΜΑΡΩΣ ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ

Γράφει η Σταυρούλα Ζάμπρα

Ομολογώ πως η Μάρω Βαμβουνάκη κατά την ταπεινή μου άποψη είναι μία από τις πιο σπουδαίες Ελληνίδες εν ζωή συγγραφείς… Διαβάζοντας τα βιβλία της, καταφέρνεις να γνωρίσεις τους ήρωες από μέσα προς τα έξω. Κάτι που πολλές φορές –παρά τις προσπάθειές μας– δεν καταφέρνουμε με τους οικείους μας. Το «Η μοναξιά είναι από χώμα» ξεκίνησα να το διαβάζω –από μοναξιά– πριν από κάποια χρόνια σε μια παγωμένη χώρα, τη Γερμανία. Πρόκειται για δεκαοκτώ ανεπίδοτες επιστολές απελπισμένου έρωτα. Ένας άντρας μιλά για τα πιο βαθιά του αισθήματα. Για την ανεπίλυτη μοναξιά που σου προκαλεί το «λίγο» και το «ποτέ»… για το μάταιο και συνάμα πολύτιμο ξόδεμα του έρωτα.

Για εκείνη; Εκείνος ένα τυχαίο συμβάν. Για τον έναν τα «πάντα» και για τον άλλον το «τίποτα». Ένα πάντρεμα μιας οικείας μοναξιάς… Σας θυμίζει κάτι και εσάς; Το «Η μοναξιά είναι από χώμα» είναι η γη που την πατούμε. Αμφιλεγόμενη γη, σαν την πολυσυζητημένη καταγωγή του Καραγκιόζη. Άγρια αμφισβήτηση και συνάμα τρυφερή σαν τα βλέμματα παιδιών. Ένα πάντρεμα που μας δίδαξε όπου γης και πατρίς.
Μοναξιά… Είμαστε το DNA της…

Αλήθεια, τι ήταν εκείνο που την ενέπνευσε να ασχοληθεί με τον άντρα; Τον άντρα όπως τον σκιαγραφεί μέσα από τη δική της πένα; «Δεν το φανταζόμουν το θέμα του βιβλίου μου, τουλάχιστον συνειδητά… Ένα δύσκολο πρωινό μου, έγραψα την πρώτη παράγραφο για έναν άντρα που κοίταζε τον εαυτό του στον καθρέφτη και δεν έβλεπε είδωλο. Τα υπόλοιπα ακολούθησαν σχεδόν “μόνα τους”», μου απάντησε με τη χαρακτηριστική ευγένεια που τη διακρίνει όταν, εν όψει αυτής της παρουσίασης, της ανέφερα την απορία μου.

Το «Η μοναξιά είναι από χώμα» τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος του 1988.

Απόσπασμα από το «Η μοναξιά είναι από χώμα»:

«Το δικό μου το πολύ πώς να χωρέσει στο δικό σου το λίγο! Κι οι δυο μας δυσανασχετούσαμε δικαιολογημένα. Όμως μέσα σ’ αυτό το λίγο σου, σ’ αυτό το περιορισμένο σου, είχα την κακοτυχία να διακρίνω σκιές περαστικές που με πυρπόλησαν. Σκιές του απέραντου. Αυτό που δεν έλεγχες, αυτό που δεν γνώριζες προσπερνούσε από μια σου έκφραση, από μια σου χειρονομία τυχαία και με καθήλωνε. Δεν περιγράφεται η ματιά, η κίνηση, ο ήχος. Ό,τι κι αν σου πω δεν θα σου μεταδώσω αυτό που μ’ έκανε να σε θέλω έτσι. Το απέραντο είναι άπιαστο, απερίγραπτο, ακαθόριστο. Χιλιάδες να λέω εναντίον σου, αμέσως θα παραλύσουν μπροστά στη γρήγορη κίνηση του χεριού σου μόλις σηκωθεί για να φτάσει στα χείλη σου και να δαγκώσεις το μικρό σου νυχάκι σμίγοντας τα φρύδια… σαν να σκέφτεσαι κάτι δύσκολο. Για μια τέτοια κίνηση, κάποιες ώρες, ένιωθα έτοιμος και τη ζωή μου να δώσω. Για μια τέτοια κίνηση!»